Holland Scheveningen: Overzicht van deze bekende badplaats
De Geschiedenis en Ontwikkeling van Scheveningen
Scheveningen is een klein kustdorp in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, maar heeft over het algemeen meer dan alleen een dorpsfunctie. Het dorp telt ruim 53 duizend inwoners en ligt op ongeveer 13 kilometer ten westen van Den Haag. De geschiedenis van Scheveningen begon al voor de Middeleeuwen, toen er nog geen badplaats bestond maar wel een klein visdorp met vooral havenfaciliteiten. Alleen in de tweede helft van de 18e eeuw werd het gebied casino Holland Scheveningen ontwikkeld tot een zogenaamde ‘badstad’ of meer specifiek, naar toenmalige begrippen: badplaats.
De Vroege Ontwikkeling als Badplaats
In die periode (1754) kregen de Scheveningers van koning Lodewijk XV de toelating om een kleine duinenbad en -paviljoen aan te leggen. Het werd gevolgd door meer uitbreiding, waaronder de bouw van bungalowvillages nabij het strand (later als zandplaats gebruikt) in 1800-1801. Er ontstond een aantrekkingsveld voor bezoekers en toeristen die aan het begin van de negentiende eeuw uitgebreid op schaal werden aangeboden met villa’s, hotels, herbergen en zandbanken, duinenbadjes met schommels en glijbanen. De oude havengebouwen waren inmiddels ook sterk geëlektrificeerd. Op de bovenste verdieping van een gebouw bij het strand staan nog restanten van een klein treinstation.
Scheveningen als Toeristenbestemming
Aan de overkant, meer richting Den Haag ligt het huidige casino met daar naast het in 1901 geopende openluchtzwembad. Op de zandbanken en strand was ruimte voor gezellige café’s die ook aan toeristen dienden om eten te serveren, koffie en bier te drinken en een ontspannen sfeer te creëren van ‘allemals’. De bouw van hotels en herbergen bleef doorgaan in de jaren 1890-1906. Ze stonden volgens plan zo ver mogelijk bij het strand vandaan zodat geen oorsuizen werd veroorzaakt. Vanaf 1949 was Scheveningen een erkende badplaats, wat betekent dat alle toeristische bezoeken kregen financiële steun.
De Kustbescherming
Maar de voornaamste reden om in de loop der eeuwen de strandbezoekers te ‘vieren’ is omdat Scheveningen een zandbank was. In 1817 werden die ondiepe watergebieden geheringevoerd als opheffingsstukken en ontvinge Nederland eromtrent, naast verhuur van houten hutten langs de duinen (1800), ook subsidie. Later is het gebied flink veranderd door een breed strand, zeehaven, pier, boulevards en een openluchtzwembad, een theater, restaurants, hotels, villa’s, glijbanes op het strand met overal wat te drinken.
Strandbezoek in Scheveningen
Maar de ontsierende gevolgen van toerisme worden niet genegeerd: er was een vaste dijk en pieren gebouwd om te beletten dat alles werd overspoeld, maar al deze constructies deden dan ook zeker hun uiterste best om op eigen houtje bijeen te scheuren met als gevolg de ontbossing van het eindduin. Met een kustverdedigingswerken voor een duinen-gebied bleek niet bepaald ‘aantrekkelijk’, door alles dat maar zou kunnen afstoten.
Scheveningen in de 20e Eeuw
In de jaren 1880, toen de verstedelijking reeds gaande was vanwege toerisme ontwikkelde het dorp op grote schaal. Deze zomerhuisjes en villa’s waren niet voor bewoning bestemd maar juist om als uitgangspunt dienstdoend voor wandelingen, strandbezoeken of andere attracties te bedienen waarvan de eindbestemming uiteindelijk ook tot aan het einde van de jaren 1940 al een reële toeristenindustrie was. Er kwamen niet alleen maar zomers huurwoningen en speciaal daarvoor opgerichte hotels, villa’s en herbergen. Maar er werden, vanwege veranderingen in bevolkingsschijven en welzijn, ook heel wat nieuwe diensten toegepast: zwembaden (zoals een geopende badplaats), bioscopen, theaters. Zelfs de uitbreiding op de duinrand bleek niet voldoende voor alle nieuwelingen.
Economische Invloed van Scheveningen
De zwaarte werd uiteindelijk in 1938 overgenomen door de toenmalige minister-president Henk Colaert, die toerisme als centraal geheel wilde verbinden met het streven naar herstel van onze economie na de crisis. Enkele jaren later kwamen er zelfs ook nog andere hulpverleners bij om over te gaan tot meer beleggingen voor investeerders.
Tegenwoordige Scheveningen
In deze tijden hebben inwoners en organisaties uit het dorp opgetekend dat ze vermoeden van een stukje geschiedenis wat niet rechtgeaaid kan worden: scheiding van toeristen-ondernemingen. Daarnaast zijn er ook nog maar weinig huurders overgebleven die in de vorige jaren door Scheveningers bezwaar hebben gemaakt tegen deze herstructurering voor kiezelbezitters.
Een Samenvatting
Scheveningen is een veelbelovend toeristenbestemming dat door het strand en andere bezienswaardigheden al lang zijn bekend. Toch is er nog steeds niet te veel meer bijgekomen van de echte ontwikkeling van dit gebied in vergelijking met vele zandplaatsen waarvan deze afwijkende gebeurtenissen in Scheveningen de redenen voor bestaan en bewoning zijn, naast het verhaal hoe ‘scheepvaart’ een zeer sterk aandeel kreeg.